Welcome to the NEDA Disability Royal Commission Glossary. Please use the tabs below to access the glossary in your preferred language. PDF versions are also available.

Your Story Disability Legal Support worked with the National Ethnic Disability Alliance (NEDA) on the development of a glossary of terms about the Disability Royal Commission. The glossary, designed for newly arrived migrants with a disability, is a jargon buster. Its purpose is to simplify some of the legal terminology used in the Disability Royal Commission.

 

Definition

Violence is when someone hurts your body. Abuse is when someone treats you badly. Some examples of violence and abuse are:

  • physical harm
  • sexual harm
  • being forcibly separated from others
  • restrictive practices-like being held down or sedated
  • being forced to undergo treatments or take medications
  • being made fun of or threatened
  • stealing or mismanaging your money
  • taking away your privacy and disrespecting you
  • limiting your visitors or activities
Burmese | မြန်မာ

အကြမ်းဖက်မှုနှင့် မတရားပြုကျင့်မှု- တစ်စုံတစ်ဦးသည် သင်၏ ကိုယ်ခန္ဓာကို နာကျင်အောင်လုပ်သည့်အခါ အကြမ်းဖက်မှု ဖြစ်ပါသည်။ တစ်စုံတစ်ဦးသည် သင့်အား ဆိုးဆိုးရွားရွား ပြုမူဆက်ဆံသည့်အခါ မတရားပြုကျင့်မှုဖြစ်ပါသည်။ အကြမ်းဖက်မှုနှင့် မတရားပြုကျင့်မှု နမူနာ အချို့မှာ-

  • ကိုယ်ထိလက်ရောက် ထိခိုက်ခြင်း၊
  • လိင်ဆိုင်ရာ ပြုကျင့်ခြင်း၊
  • အခြားသူများမှ အတင်းအကျပ် ခွဲခြားခံရခြင်း၊
  • ကန့်သတ်ထားသည့် အလေ့အထများ- နိမ့်ချဆုပ်ကိုင် ထားခံရခြင်း သို့မဟုတ် မှိန်းမောငြိမ်နေအောင် လုပ်ခံရခြင်းကဲ့သို့
  • ကုသမှု ခံယူရန် သို့မဟုတ် ဆေးဝါး သောက်သုံးရန် အတင်းအကျပ်လုပ်ခံရခြင်း၊
  • လှောင်ပြောင် ခံရခြင်း သို့မဟုတ် ခြိမ်းခြောက်ခံရခြင်း၊
  • သင့် ငွေကြေးကို ခိုးယူခြင်း သို့မဟုတ် အလွဲသုံးစားပြုခြင်း၊
  • သင်၏ ကိုယ်ရေးသီးခြားရှိမှုကို ဖွင့်လှစ်လိုက်ခြင်း နှင့် သင့်အား မလေးမစားပြုခြင်း၊
  • သင်၏ ဧည့်သည်များ သို့မဟုတ် လှုပ်ရှားမှုများကို ကန့်သတ်ခြင်း၊
Dari | دری

خشونت و سو استفاده: خشونت زمانی است که شخصی به بدن شما صدمه وارد می کند. سوء استفاده زمانی است که شخصی با شما رفتار بدی داشته باشد.  چند نمونه از خشونت و سوء استفاده عبارتند از:

  • صدمه جسمی
  • صدمه جنسی
  • جدا کردن به زور از دیگران
  • اعمال محدود کننده مانند روی زمین نگه داشتن یا آرام کردن با ادویه
  • اجبار به تحمل تداوی یا خوردن ادویه
  • مورد تهدید یا تمسخر قرار گرفتن
  • سوء استفاده  یا سرقت پول شما
  • نقض حریم خصوصی و توهین به شما
  • محدود نمودن ملاقات کننده گان و فعالیت های شما
Farsi | فارسی

خشونت و بد رفتاری: خشونت زمانی است که شخصی به بدن شما صدمه وارد می کند. بد رفتاری زمانی است که شخصی با شما رفتار بدی داشته باشد. چند نمونه از خشونت و بد رفتاری عبارتند از:

  • آسیب فیزیکی
  • آسیب جنسی
  • جدا کردن به عنف از دیگران
  • اعمال محدود کننده مانند روی زمین نگه داشتن و یا آرام کردن
  • اجبار به تحمل درمان یا مصرف دارو
  • مورد تهدید یا تمسخر قرار گرفتن
  • سوء استفاده و یا سرقت پول شما
  • نقض حریم خصوصی و هتک حرمت شما
  • محدود نمودن ملاقات کننده گان و فعالیت های شما
Hakha Chin | Laiholh

Puarhrannak le Volhpamhnak: Puarhranank cu minung pakhat khat nih na takpum fahnak a pekmi kha a si. Volhpamh cu minung pakhat khat nih a chiakhami in an chawnhbiakmi kha a si. Puarhrannak le volhpamhnak i tahchunhnak cheukhat pawl cu:

  • takpum lei fahnak pek
  • nuva sinak lei fahnak pek
  • midang pawl sinin a dang tein hramhram in umter
  • khenkhammi lei tuahsernak pawl- beidong in umter asilole daihter
  • thlopbul dingah hramhram in tuah asilole hramhram in sii dinternak
  • capo saihnak ah hman asilole hrocernak
  • na tangka firnak asilole ningcang loin tawlrelnak
  • na pumpaak thlithup laakpiaknak le nangmah upat lonak
  • na milengkai pawl asilole cawlcanghnak pawl riakhiahpiaknak
Karen | ကညီကျိာ

တၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးဒီးတၢ်မၤတရီတပါ-တၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးမ့ၢ်၀ဲဒၣ်ဖဲပှၤတဂၤမၤဘၣ်ဒိနနီၢ်ခိအခါန့ၣ်လီၤ. တၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးမ့ၢ်၀ဲဒၣ်ဖဲပှၤတဂၤမၤဘၣ်တၢ်လၢနဖီခိၣ်လၢအတဂ့ၤတဘၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးဒီးတၢ်မၤတရီတပါတၢ်အဒိတနီၤပၣ်ဃုာ်-

  • နီၢ်ခိအတၢ်မၤဆူးမၤဆါ
  • သွံၣ်ထံးအတၢ်မၤဆူးမၤဆါ
  • တၢ်မၤဆူၣ်ဒုးလီၤဖးအီၤဒီးပှၤအဂၤတဖၣ်
  • တၢ်မၤဃံးအတၢ်မၤအကျိၤအကျဲတဖၣ်-အဒိဒ်သိးစၢဃုာ်မ့တမ့ၢ်မၤသးသပ့ၤဃာ်အီၤ
  • တၢ်ဆီၣ်သနံးအီၤလၢကကူစါအသးမ့တမ့ၢ်အီကသံၣ်ကသီတဖၣ်န့ၣ်လီၤ
  • တၢ်မၤမဲာ်ဆှးမ့တမ့ၢ်မၤပျံၤမၤဖုးတၢ်
  • တၢ်ဟုၣ်န့ၢ်မ့တမ့ၢ်သူကမၣ်နကျိၣ်စ့
  • ဟံးန့ၢ်ကွံာ်နတၢ်အိၣ်သဒံၣ်သဒၢဒီးတပၥ်ကဲနၤဘၣ်
  • ပာ်ပနီၣ်ပှၤလၢကဟဲအိၣ်သကိးနၤတဖၣ်မ့တမ့ၢ်တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤတဖၣ်
Somali | Af Soomaali

Rabshad iyo Xadgudub: Rabshaddu waa marka qof uu dhaawaco jirkaaga. Xadgudubku waa marka qof si xun kuuula dhaqmo. Tusaalooyinka rabshadaha iyo xadgudubka waxaa ka mid ah:

  • waxyeelo jireed
  • waxyeelada galmada
  • iyadoo si xoog ah lagaaga dhex saaray dadka kale
  • waxqabadka xaddidan - sida in qofka dhulka lagu hayo ama daawooyinka qofka dejiyo la siiyo
  • In lagugu qasbo in lagu daaweeyo ama daawooyin la qaato
  • In lagu maadsado ama loo hanjabo
  • xatooyada ama maaraynta lacagtaada
  • ka qaadida arimahaaga gaarka ah (privacy) isla markaana aan
  • lagu ixtiraamayn
  • xaddididda martidaada ama howlahaaga
Swahili | Kiswahili

Vurugu na Unyanyasaji: Vurugu ni wakati mtu anaumiza mwili wako. Dhuluma ni pale mtu anapokutendea vibaya. Baadhi ya mifano ya vurugu na unyanyasaji ni:

  • kudhuru kimwili
  • madhara ya kingono
  • kutengwa kwa nguvu na wengine
  • mazoea ya kuzuia-kama kushikiliwa chini au kutulizwa na dawa
  • kulazimishwa kupitia matibabu au kuchukua dawa
  • kudhihakiwa au kutishiwa
  • kuiba au kudhibiti pesa zako vibaya
  • kuchukua faragha yako na kukudharau
  • kupunguza wageni wako au shughuli zako
Tamil | தமிழ்

வன்முறை மற்றும் துஷ்பிரயோகம்: வன்முறை என்பது யாராவது உங்கள் உடலைக் காயப்படுத்துதல் ஆகும். துஷ்பிரயோகம் என்பது யாராவது உங்களை மோசமாக நடத்துதல் ஆனும். வன்முறை மற்றும் துஷ்பிரயோகத்திற்கான சில எடுத்துக்காட்டுகள் பின்வருமாறு:

  • உடல்ரீதியான தீங்கு
  • பாலியல்ரீதியான தீங்கு
  • மற்றவர்களிடமிருந்து வலுக்கட்டாயமாகப் பிரிக்கப்படுதல்
  • கட்டுப்படுத்தும் நடைமுறைகள் – கீழே விழவைத்தல் அல்லது மயக்கமுற வைத்தல் போன்றவை
  • கட்டாயப்படுத்தி சிகிச்சைக்கு உட்படுத்தல் அல்லது மருந்து வகைகளை உட்கொள்ள வைத்தல்
  • கேலி செய்தல் அல்லது அச்சுறுத்தல்
  • உங்கள் பணத்தைத் திருடுதல் அல்லது தவறாக நிர்வகித்தல்
  • உங்கள் தனியுரிமையைப் பறித்தல் மற்றும் உங்களை அவமதித்தல்
  • உங்ளைப் பார்க்க வருவோரையோ அல்லது உங்கள் செயல்பாடுகளையோ கட்டுப்படுத்துதல்